Tiếng khèn và những điệu múa mang đậm nét văn hóa của đồng bào dân tộc Mông xã Hiệp Lực luôn được duy trì và phát huy. 

Ở Khuổi Luông, tiếng khèn đã trở thành âm thanh quen thuộc với người dân. Với đồng bào Mông, khèn không đơn thuần là một nhạc cụ mà gắn với đời sống tinh thần, những cuộc gặp gỡ, giao duyên và các sinh hoạt văn hóa cộng đồng. Bởi vậy, việc duy trì tiếng khèn cũng là cách người dân gìn giữ một phần ký ức và bản sắc của bản làng.

Với anh Dương Văn Thắng, người dân thôn Khuổi Luông, việc gắn bó với cây khèn bắt đầu từ năm 2013. 13 năm tập luyện cũng là từng ấy thời gian anh kiên trì làm quen với những động tác múa khèn không dễ thực hiện.

Anh Dương Văn Thắng cho biết: Khó nhất là động tác nhả tay và việc điều chỉnh âm thanh. Có những động tác phải tập đi tập lại, âm thanh cũng phải chỉnh từng nhịp mới đạt yêu cầu.

Nhưng sau nhiều năm tập luyện, cây khèn với anh không còn chỉ là một nhạc cụ để biểu diễn. Trong một lần được xã mời tham gia biểu diễn, anh Thắng nhận thức rõ hơn về ý nghĩa của việc giữ gìn nét văn hóa này. Từ việc học cho mình, anh bắt đầu nghĩ đến việc truyền lại cho con cháu. Hiện các con anh cũng tham gia giao lưu, tập luyện những động tác múa khèn.

Cũng từ mong muốn duy trì tiếng khèn trong cộng đồng, năm 2023, Câu lạc bộ Khèn Mông Khuổi Luông được thành lập. Hơn 20 thành viên có chung niềm yêu thích cùng tham gia tập luyện, biểu diễn tại các hoạt động văn hóa, văn nghệ của thôn và địa phương.

Điều đáng chú ý là việc truyền dạy trong câu lạc bộ diễn ra ngay tại bản. Người biết hướng dẫn người chưa biết; người đã quen với các động tác tiếp tục chỉ lại cho những người mới học. Qua mỗi buổi tập, kỹ năng sử dụng khèn và múa khèn được trao truyền, góp phần duy trì nét văn hóa đặc trưng của đồng bào Mông.

Ông La Văn Sinh, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Khèn Mông Khuổi Luông cho biết: Câu lạc bộ hướng tới việc đưa khèn Mông tham gia các hoạt động văn nghệ, qua đó duy trì bản sắc dân tộc và tiếp tục phát triển trong thời gian tới.

Không chỉ có tiếng khèn, bản sắc văn hóa của người Mông ở Khuổi Luông còn được thể hiện qua trang phục truyền thống, những điệu múa, bài hát và các hoạt động sinh hoạt cộng đồng. Vào những dịp lễ, Tết, trang phục truyền thống vẫn được người dân sử dụng. Những giá trị văn hóa ấy hiện diện trong đời sống và được cộng đồng tiếp tục duy trì. Theo anh Ngô Văn Đoàn, Trưởng thôn Khuổi Luông, người dân trong thôn vẫn yêu thích và có ý thức giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc. Trang phục truyền thống được nhiều người ưa chuộng, cùng với đó là các giá trị văn hóa được duy trì trong cộng đồng.

Việc gìn giữ văn hóa truyền thống ở Khuổi Luông vì thế không chỉ dừng lại ở việc bảo tồn một số loại hình văn hóa mà trở thành quá trình trao truyền trong đời sống. Từ những người có kinh nghiệm, các giá trị văn hóa được giới thiệu, hướng dẫn cho thế hệ trẻ. Khi người trẻ tiếp tục học múa khèn, mặc trang phục truyền thống và tham gia các hoạt động văn hóa của cộng đồng, những giá trị vốn được trao truyền qua nhiều thế hệ tiếp tục có thêm sức sống.

Ông Đàm Văn Trung, Phó Chủ tịch UBND xã Hiệp Lực, cho biết trong thôn Khuổi Luông có một số nghệ nhân đang gìn giữ được những nét văn hóa truyền thống. Xã quan tâm đến việc bảo tồn, phát huy các giá trị này và sẽ tạo điều kiện để người dân tiếp tục phát huy hơn nữa bản sắc văn hóa của dân tộc.

Khuổi Luông hôm nay đang từng ngày đổi thay. Đời sống của người dân ngày càng gắn với nhịp sống hiện đại, nhưng những giá trị văn hóa truyền thống vẫn được duy trì trong cộng đồng. Tiếng khèn vẫn vang lên trong những ngày hội; trang phục truyền thống vẫn được người dân sử dụng; những điệu múa, bài hát và sinh hoạt văn hóa vẫn được tiếp nối. Đó là cách người dân Khuổi Luông gìn giữ bản sắc của mình: không chỉ lưu giữ trong ký ức mà đưa văn hóa vào đời sống, tiếp tục thực hành và truyền lại cho thế hệ sau. Từ đó, những nét văn hóa truyền thống của đồng bào Mông nơi đây tiếp tục được bảo tồn, phát huy và trở thành một phần trong diện mạo văn hóa của Khuổi Luông hôm nay.